Brief vaste commissie infrastructuur en waterstaat

Vaste commissie infrastructuur en waterstaat
De voorzitter, mw. A. H. Mulder
I.a.a. Tweede Kamerfracties, ministerie I&W, provincie Gelderland en provincie Overijssel

Vliegroutes en opening Lelystad Airport

Heerde, 7 februari 2022

Geachte mevrouw Mulder,

Het kabinet is voornemens om in 2022 een besluit te nemen over de opening van Lelystad Airport. 
In het coalitieakkoord lezen wij over de ontwikkelingen rondom Schiphol: …”Het kabinet zal hierover in 2022 besluiten en hierbij de opening van vliegveld Lelystad betrekken en hierbij ook de laagvlieg routes in ogenschouw nemen.” Wij gaan ervan uit dat vanwege de maatschappelijke impact het kabinet zijn voorgenomen besluit eerst met uw Tweede Kamer bespreekt. 
Eerder hebben wij hierover uw aandacht gevraagd in de brief van 16 juni jl. gericht aan de informateur. Ook de nieuwe informateur en onderhandelaars hebben deze brief ontvangen. Hierna heeft de provincie Gelderland op 5 oktober jl. het kabinet verzocht om een nadere toelichting te geven, op de brief over de voortgang programma Luchtruimherziening 22 juni 2021. Onze huidige brief sluit hierop aan. 

De aan de opening van Lelystad Airport verbonden vliegroutes zijn voor de Noord-Veluwe maatschappelijk onaanvaardbaar. De plannen voorzien in het aanvliegen op geringe hoogte waarna er boven onze kernen wordt doorgestart naar het hogere luchtruim. 
Eind 2021 heeft uw commissie een bezoek gebracht aan Lelystad Airport en zich laten informeren over de ontwikkeling van het vliegveld en de vele hieraan verbonden voordelen. Wij nodigen u nu uit om een bezoek te brengen aan onze woongebieden en de Veluwe.

Wij willen helder hebben of een nieuwe luchthaven noodzakelijk en van toegevoegde waarde is en of Lelystad Airport inpasbaar is binnen het nieuwe luchtruim, zonder dat de leefomgeving van de regio negatief wordt beïnvloed. We zien het als onze taak om hierin mee te denken en met het ministerie I&W te werken aan een passende oplossing. Er is de afgelopen jaren veel kennis en ervaring opgedaan in onze regio over dit onderwerp en we zijn graag bereid deze met u te delen. Hierbij is ons doel om samen tot een toekomstbeeld te komen dat recht doet aan zowel landelijke als regionale ambities. Wij zoeken graag een integrale oplossing voor de problemen die ontstaan rondom de belasting wat betreft het geluid en de stikstof.

Geluid

De Veluwe staat bekend om de natuur, maar ook om de stilte en rust die in een aantal (stilte)gebieden nog aanwezig is. Dit betreft een groot goed en hiervoor komen veel mensen naar ons gebied, om te wonen of te recreëren. De druk op deze regio neemt steeds meer toe. Energieopwekking, wonen, werken, mobiliteit, het zijn allemaal opgaven die de leefomgeving van mens en dier belasten. We doen er veel aan om die belasting zo laag mogelijk te houden. Het geluid dat de vliegtuigen veroorzaken in de beoogde (laag)vliegroute en het doorstijgen naar het hogere luchtruim heeft een forse negatieve invloed op de kwaliteit van dit gebied. De aankondiging dat er – ondanks eerder door de Tweede Kamer vastgestelde uitgangspunten – mogelijk in de randen van de nacht gevlogen gaat worden baart ons zorgen. 
In onze visie is de herziening van het luchtruim een eerste stap in het verbeteren van de vliegroutes. Helaas constateren wij dat met het eerder doorstijgen van de vliegtuigen er een significant negatief effect ontstaat voor ons gebied. Immers, om op de gewenste hoogte te komen ontstaat er juist meer  geluidsoverlast. In de optiek van het ministerie is de laagvliegroute met het eerder doorstijgen verdwenen. Wij constateren dat de route in ons gebied ongewijzigd is en er de facto nog steeds sprake is van een laagvliegroute. Daarom zijn en blijven wij van mening dat Lelystad Airport niet geopend kan worden voordat het probleem van de laagvliegroute is opgelost.  

Stikstofbelasting 

De Veluwe is ons nationale natuuricoon. Echter, het gebied heeft nu al te maken met een grote overbelasting door stikstof: in sommige gebieden is de belasting al driemaal hoger dan de kritische depositiewaarde. Veel van die stikstof is afkomstig van buiten de Veluwe. Onze zorg betreft de stikstofdepositie veroorzaakt door het toekomstig overvliegend en doorstijgend vliegverkeer. Want onze natuur staat onder zeer grote druk. De problematiek is zo groot dat ingrijpende maatregelen nodig zijn op het gebied van mobiliteit (bijvoorbeeld het verder beperken van de maximum snelheid), industrie en agrarische sector (het saneren van bedrijven), opdat de belasting op een aanvaardbaar niveau komt. Deze maatregelen hebben effecten die we nog niet kunnen overzien. Het is zeker dat we hiermee te maken krijgen bij urgente maatschappelijke opgaven als de woningbouw. Dat geldt ook voor de bedrijfsvestigingen want nu al staan vanwege de stikstofproblemen plannen in ons gebied enkele jaren ‘on hold’. In het coalitieakkoord lezen we dat de zorgen worden gedeeld: …We versnellen de doelstellingen in de wet stikstofreductie en natuurverbetering van 2035 naar 2030, waarmee dit in lijn komt met het advies van het adviescollege Stikstofproblematiek (commissie-Remkes), waarbij alle sectoren hun evenredige stikstofbijdrage leveren.… Samen met het Rijk, de provincie en intergemeentelijke samenwerkingsverbanden verkennen we de mogelijkheden.
Integrale afweging
Uw Tweede Kamer heeft uitgesproken dat het tijd is voor een nieuwe bestuurscultuur. Wij menen dat de principes van de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) hier goed bij passen. De NOVI is integraal, houdt rekening met de regionale identiteit en kwaliteit, en wentelt niet af naar tijd en plaats. Wij zien dit als een transparant en navolgbaar instrument. 
Wij verwachten dat het kabinet een zorgvuldige en transparante afweging maakt over de toekomst van Lelystad Airport én onze leefomgeving.

Uitnodiging

Afsluitend nodigen wij u uit om onze regio te bezoeken. Indien mogelijk en wenselijk, zullen wij dit bezoek samen met de provincie Overijssel en de daar betrokken gemeenten organiseren, waarvan u eerder een uitnodiging van heeft gekregen om de regio te komen bezoeken.

Wij vernemen graag van uw komst en zien uit naar uw bericht.

Met vriendelijke groet,

namens de gemeenten Elburg, Epe, Hattem, Heerde, Oldebroek en Voorst,


Drs. J.W. Wiggers
Waarnemend burgemeester gemeente Heerde